Program Ocalić Przeszłość

    Realizując Program Ocalić Przeszłość Fundacja uchroniła zabytkowe obiekty przed zniszczeniem i ich dalszą dewastacją. Od razu w sierpniu 1989 roku Fundacja zleciła architekt, inżynier Barbarze Padarewskiej sporządzenie inwentaryzacji pałacu. Inwentaryzację parku wykonała w 1996 roku Jolanta Chrostowska. Doktor Krystynie Kalinowskiej zlecona została kwerenda źródłowa celem opracowania rysu historycznego Skłudzewa od czasów najdawniejszych. Kolejnym etapem było sfinansowanie opracowania projektu technicznego - wstępnego przez architekta Barbarę Waźbińską i docelowego przez architekta Henryka Pawłowskiego. Projekt uwzględniał branżę elektryczną, budowlaną i hydrauliczną. Decyzją z dnia 4 sierpnia 1991 roku Państwowa Służba Ochrony Zabytków Oddział w Toruniu, na wniosek Fundacji Piękniejszego Świata, wpisała do rejestru zabytków( byłego ) województwa toruńskiego pod numerem 613 zespół dworsko – parkowy w Skłudzewie. Uzasadniła to następująco: zespół położony po północnej stronie drogi biegnącej od szosy Zławieś Wielka – Rzęczkowo, usytuowany na wysokiej skarpie – krawędzi pradoliny Wisły. Założony w połowie XIX wieku na zrębach wcześniejszego osadnictwa. Składa się z dworu, budynków gospodarczych i ponad 4 ha parku. I dalej (...) zespół należy do cenniejszych założeń dworskich w województwie, posiada bogatą historię sięgającą czasów średniowiecznych (opodal grodzisko średniowieczne). Wyróżnia sie wysokimi walorami krajobrazowymi. Powiązanie widokowe
z pradoliną Wisły pozwala na penetrację widokową na odległość wielu kilometrów. Wpis do rejestru zabytków pozwolił na to, że cześć kosztów za remontowaną stolarkę pokryto ze środków wojewódzkiego konserwatora. W ramach remontów odtwarzano wartościowe elementy architektoniczne we wnętrzach, drewniane stropy z dekoracyjnymi kroksztynami, drzwi i okna.
    Staraniem Fundacji przeprowadzone zostały w 1991 roku na późnośredniowiecznym grodzisku
w Skłudzewie badania archeologiczne Badania wykopaliskowe wraz z opracowaniem dokumentacji przeprowadziła ekspedycja Instytutu Archeologii i Etnografii UMK w Toruniu w okresie od 1 października 1991 do 14 stycznia 1992. Badaniami kierował profesor Andrzej Kola wraz z grupą studentów archeologii UMK. Realizacja badań była możliwa dzięki finansowemu wsparciu Toruńskiej Geofizyki. W opracowaniu badań profesor Kola podał między innymi:(...) w mocno zniszczonych nawarstwieniach wystąpiły dość licznie zabytki ruchome z okresu funkcjonowania grodu. Na wyróżnienie zasługuje tu kilkaset ułamków naczyń ceramicznych, liczne zabytki żelazne, w tym noże, fragment kolczugi, groty bełtów do kuszy, dwie cylindryczne kłódki i siekiera, skoble, gwoździe, fragment grotu włóczni, sprzączka do pasa oraz kości zwierzęce. W zakończeniu sprawozdania autor zasugerował, że celowym byłoby wzniesienie na stożku grodziska rekonstrukcji tej siedziby rycerskiej, która w postaci drewnianej wieży i drewnianego mostu prowadzącego do wnętrza grodu byłaby dodatkowa atrakcją dla osób odwiedzających czy tez spędzających twórczy czas w Skłudzewie.
    W dokumentacji Fundacji znajdują się szczegółowe wykazy prac remontowo - adaptacyjnych, które doprowadziły do odzyskania zdewastowanych pomieszczeń.

      Sprawozdanie z lat 1989-1995 zawiera przykładowo takie zadania:
  • usunięcie z pomieszczeń pałacu sklepu z zapleczem. Fundacja wyremontowała pomieszczenia dla       nowego sklepu usytuowanego w centrum wsi.
  • regularne, etapowe, zgodne z projektem technicznym i pod nadzorem konserwatorskim prowadzenie       prac remontu kapitalnego i prac adaptacyjnych w obiekcie
  • konieczne bieżące remonty z uwzględnieniem branży elektrycznej, budowlanej, hydraulicznej
  • stała konserwacja i polepszanie estetyki pomieszczeń poprzez malowanie pracowni, klatek       schodowych, pomieszczeń piwnic: sali kominkowej, sali baśni, sali ceramiki i korytarzy
  • odrestaurowano stolarkę drzwiową wewnątrz pałacu
  • zainstalowano instalację centralnego ogrzewania
  • wymieniono instalację elektryczną oraz wodno - kanalizacyjną
  • zabezpieczono dalszą starą stolarkę okienną
  • udrożniono i naprawiono kominy
  • zamontowano instalację kanalizacyjną
  • zamontowano oświetlenie parkowe
  • oczyszczono z rupieci i gruzu piwnice
  • zlikwidowano ścianki działowe
  • zaadaptowano piwnicę na galerię
  • skuto zmurszałe tynk
  • zlikwidowano napowietrzną linię elektryczną doprowadzającą prąd do pałacu
  • prowadzone są dalsze prace remontowa z bieżącą kontrolą stanu obiektu.

   W części środkowej pałacu wyodrębniono na parterze wnętrze z ryzalitami i urządzono w nim kaplicę p.w. Najświętszej Marii Panny Królowej Polski ze zbiorem ikon autorstwa Iriny Błodiny – Styczeń.
  W skrzydłach pałacu na parterze przygotowano pracownie do zajęć z rysunku, malarstwa i grafiki,
do druku płaskiego, wklęsłego i wypukłego. W piwnicach powstały pracownie i galeria rzeźby, ceramiki
z piecem do wypalania gliny i witrażownictwa. Odtworzona została też uroda innych obiektów zabytkowych leżących w obrębie ochrony konserwatorskiej. Nowe przeznaczenie i wygląd otrzymała altana parkowa, dawniej wc. Część folwarczną zamieniono na dom z pokojami gościnnymi i za-pleczem socjalnym, stodoła zmieniła funkcję stając się salą kominkową i salą wystawienniczą, stajnię zaadaptowano na salę klubową i magazyn materiałowy z kotłownią. Bez tych obiektów Fundacja nie mogłaby realizować edukacji plastycznej w takim zakresie i z tak licznie przybywającymi do Skłudzewa grupami dzieci, młodzieży, dorosłych. Obiekty te pełnią tez funkcję ochronną dla zespołu – pałacowo parkowego, ponieważ to w ich otoczeniu zgromadzone i przechowywane są wszystkie ciężkie i brudzące materiały plastyczne. Tam też wykonywane są wszystkie prace obróbkowe podczas plenerów profesjonalistów, aby zabytkowy teren przypałacowy był reprezentacyjny, zawsze czysty, zadbany
i gotowy na przyjazd gości.